Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050, công trình xanh đang dần chuyển mình từ một “lựa chọn cộng thêm” trở thành “tiêu chuẩn bắt buộc” đối với các chủ đầu tư.
Trên hành trình chuyển đổi mạnh mẽ đó, ARDOR Green vừa ghi dấu mốc quan trọng khi là một trong ba đơn vị tại Việt Nam được Hội đồng Công trình xanh Mỹ (USGBC) cấp chứng nhận LEED Proven Provider.
Nhân dịp này, TheLEADER có buổi trò chuyện với ông Vũ Linh Quang, Giám đốc điều hành của ARDOR Green, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp xanh TP.HCM (HGBA), về những bước tiến của lĩnh vực công trình xanh tại Việt Nam cũng như sự hiện diện và nỗ lực đóng góp của ARDOR Green trên hành trình đó.
Từ ‘zero’ tới ‘hero’
ARDOR Architects và sau này là ARDOR Green đã tham gia lĩnh vực công trình xanh từ năm 2010, tức là hơn 15 năm trước. Liệu thời điểm đó có phải quá sớm để nhắc đến khái niệm “công trình xanh”, khi công chúng và cả giới doanh chủ vẫn chưa thực sự chú tâm đến các yếu tố bền vững?
Ông Vũ Linh Quang: Nhìn lại giai đoạn trước năm 2010, tại Việt Nam, khái niệm “công trình xanh” hầu như chưa được nhắc tới. Thay vào đó, trên khắp cả nước và đặc biệt tại TP.HCM, chúng ta chủ yếu nhắc tới “công trình tiết kiệm năng lượng” như một giải pháp tiết kiệm hóa đơn tiền điện cho chủ đầu tư và đơn vị vận hành công trình.
Năm 2010 đánh dấu mốc lịch sử khi nhà máy kem đánh răng Colgate Palmolive (Colgate Mỹ Phước) trở thành công trình đầu tiên đạt chứng chỉ LEED Bạc của Hội đồng Công trình xanh Mỹ. Tiếp đó, thị trường công trình xanh tại Việt Nam là sân chơi độc diễn của các tập đoàn đa quốc gia. Họ mang tiêu chuẩn từ Mỹ, Canada, châu Âu sang áp dụng tại Việt Nam như một quy chuẩn bắt buộc của tập đoàn.
Năm 2015 đánh dấu một bước ngoặt khi các chủ đầu tư bắt đầu quan tâm đến bức tranh tổng thể hơn về phát triển bền vững bao gồm tiết kiệm nước, tối ưu vật liệu và nhiều tiêu chí khắt khe khác.
Đó cũng là thời điểm chúng tôi tham gia tư vấn cho dự án Landmark 81, tòa nhà cao nhất Việt Nam. Từ đó, ARDOR Green mạnh dạn mở rộng đội ngũ, quy tụ thêm nhiều kỹ sư và kiến trúc sư chuyên trách để tập trung sâu vào mảng tư vấn công trình xanh.
Cũng trong năm 2015, phong trào kiến trúc xanh bắt đầu nhen nhóm mạnh mẽ tại TP.HCM. Bản thân tôi hiện cũng đang đảm nhiệm vai trò thành viên Ban giám đốc Hội đồng Công trình xanh Việt Nam và Phó chủ tịch Câu lạc bộ Kiến trúc xanh TP.HCM.
Nơi đây có thể xem là ‘chiếc nôi’ ươm mầm cho rất nhiều công ty tư vấn trong ngành. Từ những khái niệm chung về kiến trúc và tính bền vững, thông qua câu lạc bộ, các doanh nghiệp đã dần định hình lại, chuyển hướng tập trung chuyên sâu vào các bộ tiêu chuẩn và chứng chỉ cụ thể hơn.
Vậy sau hơn 15 năm, lĩnh vực công trình xanh tại Việt Nam đã chuyển biến thế nào? Liệu vẫn chỉ là câu chuyện làm quen và thay đổi nhận thức hay đã có những bước tiến đáng kể, thưa ông?
Ông Vũ Linh Quang: Kể từ khi chỉ có một công trình xanh duy nhất đạt chuẩn LEED vào năm 2010, lĩnh vực công trình xanh đã chứng kiến sự tăng trưởng thần tốc, đặc biệt là 3 năm trở lại đây.
Vài tuần trước, USGBC, đơn vị cấp chứng nhận LEED, có buổi gặp gỡ các đối tác chiến lược tại Việt Nam. Theo cập nhật của họ, đến năm 2025, chúng ta có khoảng 2,6 triệu m2 diện tích sàn, tương ứng với 100 dự án được cấp chứng nhận LEED, xếp thứ 8 trong bảng xếp hạng các quốc gia và vùng lãnh thổ ngoài Mỹ. Trong khi đó, cách đây hai năm, Việt Nam mới chỉ xếp thứ hạng 28.
Theo cập nhật của USGBC, đến năm 2025, Việt Nam có khoảng 2,6 triệu m2 diện tích sàn, tương ứng với 100 dự án được cấp chứng nhận LEED, xếp thứ 8 trong bảng xếp hạng các quốc gia và vùng lãnh thổ ngoài MỹÔng Vũ Linh Quang, CEO ARDOR Green, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp xanh TP.HCM.
Với đà tăng trưởng đó, USGBC kỳ vọng Việt Nam có thể xếp thứ 5 trong vòng hai năm tới về số lượng công trình đăng ký chứng nhận LEED hàng năm.
Đó là chưa kể đến những tiêu chuẩn khác như EDGE của Tổ chức Tài chính thế giới (IFC, thuộc nhóm Ngân hàng Thế giới), hay tiêu chuẩn LOTUS của Hội đồng Công trình xanh Việt Nam xây dựng, dành riêng cho thị trường Việt Nam. Hiện tại, tính đến hết năm 2025, Việt Nam đã có gần 800 công trình xanh.
Có thể nói, không còn những bỡ ngỡ hay quá trình làm quen, bức tranh công trình xanh tại Việt Nam đang rất sôi động, thu hút sự tham gia của không ít doanh nghiệp, chủ đầu tư, đơn vị giải pháp và tư vấn.
Điều gì tạo nên tốc độ tăng trưởng nhanh như vậy, thưa ông?
Ông Vũ Linh Quang: Như đã nói, công trình xanh tại Việt Nam khởi nguồn với các yêu cầu về công trình tiết kiệm năng lượng. Sau này, những tiêu chuẩn quốc tế du nhập vào Việt Nam, các doanh nghiệp, chủ đầu tư muốn nâng tiêu chuẩn của họ lên theo chuẩn quốc tế. Và khi họ nâng tiêu chuẩn, áp dụng những giải pháp theo hướng dẫn, họ nhận ra rằng chi phí hàng tháng được tiết kiệm một cách đáng kể.
Chi phí hàng tháng ở đây là những con số rõ ràng ghi trên hóa đơn tiền điện, tiền nước. Một công trình xanh đạt chuẩn có thể tiết kiệm được 20% chi phí điện, khoảng 25 – 30% chi phí nước. Đó là giá trị hữu hình.
Chỉ với giá trị hữu hình đó, nhà đầu tư nhận ra rằng nếu thiết kế tốt ngay từ ban đầu, họ có thể hoàn vốn chỉ trong vòng khoảng 8 năm. Trong khi đó, một công trình xanh có thể tồn tại khoảng 50 năm và hoạt động tốt trong khoảng 20 năm đầu tiên. Bài toán hiệu quả đầu tư là yếu tố đầu tiên giúp doanh nghiệp quan tâm và mong muốn thực hành công trình xanh.
Ngoài ra, còn những giá trị vô hình như chất lượng về không khí, sức khỏe hay năng suất lao động của nhân viên ở nhà máy, khu văn phòng cũng đều được cải thiện. Tất cả đều tạo ra giá trị kinh tế.
Ở góc độ thứ hai là câu chuyện thương hiệu. Quay về cách đây mười, mười lăm năm, tại sao doanh nghiệp họ dám đầu tư công trình xanh dù lĩnh vực này còn “mù mờ” ở Việt Nam? Vì họ là những nhà tiên phong, khi xây dựng công trình xanh thành công, họ được cơ quan quản lý nhà nước nhắc đến như một tấm gương điển hình, được báo chí quan tâm, được truyền thông miễn phí.
Tiếp đó là một thực tế, Việt Nam nằm trong top 10 quốc gia chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu. Tiêu chuẩn công trình xanh có một hạng mục yêu cầu công trình phải chống chọi được với biến đổi khí hậu và tiêu chuẩn này tạo ra hiệu quả hết sức thực tế, giúp công trình tránh khỏi hư hại, tàn phá hay phải tạm dừng vận hành trước những cơn thịnh nộ của thiên nhiên.
Tôi lấy đơn cử như trung tâm mua sắm AEON Mall ở Huế. Vừa qua, Huế có giai đoạn bị ngập lụt nặng do mưa bão nhưng AEON Mall Huế không bị ngập do họ nâng cao cốt nền để đáp ứng tiêu chuẩn công trình xanh LOTUS. Thử tưởng tượng, nếu bị ngập, phải tạm ngừng hoạt động rồi để hàng hóa hay bản thân công trình bị hư hại thì thiệt hại có thể lên đến bao nhiêu.
Công trình xanh cũng rất bền, bền bỉ trước biến đổi khí hậu và cả trước sự tàn phá của thời gian. Điều này giúp một công trình xanh sau khi hoạt động 5, 10 năm, nếu đem đi chuyển nhượng thì vẫn giữ được giá tốt.
Hiện tại, chủ đầu tư không còn lo bài toán “nếu làm công trình xanh thì rủi ro là gì”, thay vào đó là câu chuyện “nếu tôi không thực hành công trình xanh thì rủi ro là gì”?Ông Vũ Linh Quang, CEO ARDOR Green, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp chuyển đổi xanh TP.HCM
Nói chung, rất nhiều lợi ích đem lại từ công trình xanh mà chủ đầu tư có thể nhìn thấy được và đều là những lợi ích sát sườn với họ. Rồi Chính phủ cam kết Net Zero vào năm 2050, đưa ra các chính sách về giảm phát thải, phát triển bền vững, doanh nghiệp tất nhiên cũng cần tuân thủ và đồng hành.
Tất cả những yếu tố đó, cộng thêm với việc đến giai đoạn hiện nay, chủ đầu tư không làm công trình xanh theo dạng “chuột bạch” nữa vì nhiều đơn vị đã làm thành công rồi. Giờ không phải lo bài toán “nếu làm công trình xanh thì rủi ro là gì” mà là câu chuyện “nếu tôi không thực hành công trình xanh thì rủi ro là gì”.
Công trình xanh không còn là sự lựa chọn
Mặc dù vậy, tâm lý sợ tốn kém vẫn còn tồn tại khi doanh nghiệp triển khai công trình xanh hay các giải pháp phát triển bền vững khác. ARDOR Green giải bài toán này như thế nào với những khách hàng của mình?
Ông Vũ Linh Quang: Thật ra, bài toán chi phí từ lâu đã không thể làm khó lĩnh vực công trình xanh tại Việt Nam. Hiện nay, chi phí tăng thêm khi đạt các chứng nhận phổ biến chỉ khoảng 1 – 5% tổng mức đầu tư, tùy thuộc vào loại và cấp độ chứng chỉ.
Để đạt được mức chi phí tối ưu như vậy, phải nhắc đến thực tế là hiện nay, các loại vật liệu tối ưu cho công trình xanh hoàn toàn có thể mua được tại Việt Nam, nhờ hầu hết các tập đoàn vật liệu và thiết bị hàng đầu thế giới đã đặt nhà máy tại Việt Nam, từ thiết bị điện, kính, sơn, xi măng cho đến thiết bị vệ sinh hay điều hòa không khí.
Các doanh nghiệp Việt Nam trong nhiều lĩnh vực như sắt thép, nhựa, xi măng, gạch ốp lát… cũng đã cho ra nhiều sản phẩm tiên tiến, cao cấp, đạt chất lượng để xuất khẩu sang các thị trường khó tính. Có thể nói, Việt Nam đang trở thành trung tâm sản xuất vật liệu hàng đầu khu vực và thế giới.
Đổi vài phần trăm so với những lợi ích tôi đã nói ở trên thì chẳng đáng kể. Trong bối cảnh hiện nay, xung đột, bất ổn địa chính trị chắc chắn sẽ tác động đáng kể đến giá năng lượng. Rồi quy định pháp luật trong nước và tiêu chuẩn thị trường cũng ngày càng nâng cao các yếu tố liên quan đến bền vững, đòi hỏi doanh nghiệp tuân thủ.
Với những yếu tố thuận lợi đó, cộng với đà tăng trưởng mạnh mẽ hiện nay, ông có thể hình dung bức tranh công trình xanh trong 5 năm tới?
Ông Vũ Linh Quang: Bức tranh chắc chắn sẽ tiếp tục rất sôi động. Hiện nay, Nhà nước đã ban hành và đang nghiên cứu, xây dựng nhiều quy định, tiêu chuẩn liên quan đến phát triển bền vững và giảm phát thải khí nhà kính, bắt buộc doanh nghiệp phải tuân thủ. Bên cạnh đó là tiêu chuẩn từ phía thị trường, đối tác quốc tế.
Việc giảm phát thải không phải là hành trình đơn giản. Tuy nhiên, nếu soi chiếu theo 3 phạm vi của đo lường khí thải carbon, có thể thấy phạm vi 1 (trực tiếp) và phạm vi 2 (gián tiếp từ năng lượng mua ngoài) liên quan mật thiết đến công trình xanh, thông qua tiết kiệm điện, nước, tiết giảm phát thải ngay trong khâu vận hành.
Vì vậy, công trình xanh sẽ dần trở thành “bình thường mới”, không còn là “điểm cộng” nữa, thay vào đó là một chuẩn bắt buộc đối với doanh nghiệp và chủ đầu tư.
Không chỉ doanh nghiệp nội mà chúng ta cũng bắt đầu thu hút vốn FDI một cách có chọn lọc. Không chấp nhận những dự án núp bóng, những quy trình sản xuất kém tiên tiến, Việt Nam đưa ra những ràng buộc, yêu cầu cam kết rõ ràng về cả hiệu quả đầu tư, công nghệ lẫn phát triển bền vững.
Dòng vốn khi đó sẽ ít đi nhưng chất lượng đầu tư chắc chắn đi lên, kéo theo đó là nhu cầu về công trình xanh cũng tăng mạnh mẽ.
Trong bối cảnh đó, đội ngũ xây dựng, tư vấn thiết kế của Việt Nam có thể nói là đang dần “quen tay” với việc xây dựng công trình xanh, sẵn sàng đáp ứng những công trình xanh đem lại hiệu quả thực chất với chi phí thấp.
Với tư cách là đơn vị tư vấn thiết kế duy nhất tại Việt Nam được chứng nhận LEED Proven Provider, ARDOR Green sẽ đóng góp thế nào vào bức tranh sôi động đó?
Ông Vũ Linh Quang: LEED Proven Provider hiểu là đơn vị cung cấp các giải pháp chứng nhận LEED được xác nhận và tín nhiệm. Vừa qua, Việt Nam có 3 đơn vị được chứng nhận LEED Proven Provider và ARDOR Green là đơn vị tư vấn thiết kế duy nhất trong số đó.
Đây là minh chứng cho nỗ lực của ARDOR Green suốt hành trình qua, cũng là minh chứng cho thấy trí tuệ, chất xám, trình độ của người Việt trong lĩnh vực công trình xanh. Bởi, ngay cả những nền kinh tế lớn trên thế giới, như Trung Quốc chẳng hạn, cũng chỉ có một số ít các đơn vị đạt được chứng nhận này.
Ngoài LEED Proven Provider, chúng tôi cũng tự hào là đơn vị nằm trong top 9 toàn cầu về chứng nhận EDGE Premium Service Provider, tức là đơn vị cung cấp giải pháp tư vấn dịch vụ giúp khách hàng đạt chứng nhận công trình xanh EDGE của IFC ở mức độ cao và được tín nhiệm.
Với thành quả đó, tại Việt Nam, chúng tôi có kế hoạch mở rộng phạm vi công việc, không chỉ cung cấp giải pháp cho những công trình đơn lẻ nữa mà “lấn sân” sang tư vấn thiết kế những khu đô thị, khu công nghiệp, những công trình mang tính phức tạp cao hơn.
Ngoài ra, ARDOR Green cũng tự tin bước ra thế giới, cung cấp giải pháp tư vấn thiết kế cho đối tác nước ngoài. Tất nhiên không phải là vì ở Việt Nam “hết việc để làm” mà vì chúng tôi mong muốn đi ra ngoài để mở mang, học hỏi, tích lũy thêm kiến thức, kinh nghiệm, để quay về và làm tốt hơn.
Song song với đó, chúng tôi dành một phần tâm sức để lan tỏa thông điệp, chia sẻ kinh nghiệm tới cộng đồng, thông qua những hiệp hội, tổ chức, những sự kiện, diễn đàn. Khi có cho mình một nền tảng nhất định, tôi nghĩ doanh nghiệp nào cũng mong muốn được chia sẻ và lan tỏa như vậy.
Chân thành cảm ơn ông!
Theo Theleader.vn
